അവകാശങ്ങൾക്കൊപ്പം കടമകളും:

വിസ്മരിക്കരുതാത്ത പൗരബോധം
​നമ്മുടെ ഭരണഘടന ഓരോ പൗരനും വിപുലമായ അവകാശങ്ങളാണ് ഉറപ്പുനൽകുന്നത്. സ്വതന്ത്രമായി ജീവിക്കാനും ചിന്തിക്കാനും പ്രതികരിക്കാനുമുള്ള അവകാശങ്ങൾ ജനാധിപത്യത്തിന്റെ ജീവവായുവാണ്. എന്നാൽ, ഈ അവകാശങ്ങളെക്കുറിച്ച് നാം വാചാലരാകുമ്പോൾ, അതിനൊപ്പം ചേർത്തുപിടിക്കേണ്ട ‘ചുമതലകളെയും കടമകളെയും’ സൗകര്യപൂർവ്വം വിസ്മരിക്കുകയാണോ എന്ന് സ്വയം ചോദിക്കേണ്ട കാലം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു. അവകാശങ്ങൾ മാത്രം ആവശ്യപ്പെടുകയും കടമകളിൽ നിന്ന് ഒളിച്ചോടുകയും ചെയ്യുന്നത് ഒരു ആരോഗ്യകരമായ സമൂഹത്തിന് ചേർന്നതല്ല.
​അവകാശങ്ങളും കടമകളും ഒരു നാണയത്തിന്റെ ഇരുവശങ്ങൾ പോലെയാണ്. ഒന്നില്ലാതെ മറ്റൊന്നിന് നിലനിൽപ്പില്ല. എന്റെ അവകാശം മറ്റൊരാളുടെ അവകാശത്തെ ഹനിക്കാത്തടത്തോളം മാത്രമേ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ എന്ന ലളിതമായ സത്യം പലപ്പോഴും വിസ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.
​എവിടെയാണ് നമുക്ക് പിഴയ്ക്കുന്നത്?
​പൊതുമുതൽ സംരക്ഷണം: രാജ്യത്തിന്റെ സ്വത്ത് നമ്മുടെ കൂടെ സ്വത്താണെന്ന് ചിന്തിക്കാൻ പലർക്കും കഴിയുന്നില്ല. പ്രതിഷേധങ്ങളുടെ പേരിൽ പൊതുമുതൽ നശിപ്പിക്കുന്നത് തങ്ങളുടെ സ്വന്തം നികുതിപ്പണമാണ് ഇല്ലാതാക്കുന്നത് എന്ന് നാം തിരിച്ചറിയണം.
​പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം: ശുദ്ധമായ വായുവിനും വെള്ളത്തിനുമായി വാദിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, പൊതുവഴികളിലും ജലാശയങ്ങളിലും മാലിന്യം തള്ളാൻ മടിയില്ലാത്തവരായി നമ്മൾ മാറുന്നു.
​നിയമപാലനം: ഗതാഗത നിയമങ്ങൾ പാലിക്കുന്നതും നികുതി കൃത്യമായി അടയ്ക്കുന്നതും ഭരണകൂടത്തോടുള്ള കടമയല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തിന്റെ സുഗമമായ മുന്നോട്ടുപോക്കിന് ഓരോ പൗരനും ചെയ്യേണ്ട കാര്യങ്ങളാണ്.
​”അവകാശങ്ങൾ ചോദിച്ചു വാങ്ങാനുള്ള നിങ്ങളുടെ കരുത്ത്, നിങ്ങളുടെ കടമകൾ നിർവ്വഹിക്കാനുള്ള ഉത്തരവാദിത്തബോധത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകേണ്ടത്.”
​ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള ഒരു നാളേയ്ക്കായി
​കോവിഡ് കാലഘട്ടത്തിലും അതിനുശേഷമുണ്ടായ പ്രകൃതിദുരന്തങ്ങളിലും കേരളീയർ ഒന്നടങ്കം കാണിച്ച ഒത്തൊരുമയും സാമൂഹിക പ്രതിബദ്ധതയും നമ്മുടെ കടമകളെക്കുറിച്ചുള്ള ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളായിരുന്നു. ആ ഒരു ജാഗ്രത നമ്മുടെ ദൈനംദിന ജീവിതത്തിലും ഉണ്ടാകേണ്ടതുണ്ട്.
​അവകാശങ്ങൾക്കായി ശബ്ദമുയർത്താൻ കാണിക്കുന്ന അതേ ആവേശം നമ്മുടെ ചുറ്റുമുള്ള സമൂഹത്തോടും രാജ്യത്തോടുമുള്ള കടമകൾ നിറവേറ്റുന്നതിലും ഉണ്ടാകണം. സ്വന്തം വീടും പരിസരവും വൃത്തിയായി സൂക്ഷിക്കുന്നതു മുതൽ, സഹജീവികളെ മാനിക്കുന്നതും നിയമങ്ങൾ അനുസരിക്കുന്നതും വരെ ഈ കടമകളുടെ ഭാഗമാണ്.
​അവകാശങ്ങൾക്കൊപ്പം കടമകളും നിർവ്വഹിക്കാൻ ഓരോരുത്തരും ബാധ്യസ്ഥരാണെന്ന ബോധ്യം നമ്മളിൽ ഉറയ്ക്കുമ്പോൾ മാത്രമേ ജനാധിപത്യം അതിന്റെ പൂർണ്ണമായ അർത്ഥത്തിൽ സഫലമാകൂ. ഉത്തരവാദിത്തമുള്ള പൗരന്മാരായി നമുക്ക് മാറാം; നാളത്തെ നല്ലൊരു സമൂഹത്തിനായി.