ചരിത്രത്തിന്റെ താളുകളിൽ സുവർണ്ണാക്ഷരങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെടുത്തിയ രണ്ട് മഹത്തായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലുകളുമായാണ് മറ്റൊരു ജൂലൈ 18 കൂടി കടന്നുപോകുന്നത്. ഒന്ന്, ലോകമെമ്പടുമുള്ള പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ടവർക്ക് വേണ്ടി ജീവൻ സമർപ്പിച്ച ഒരു വിപ്ലവകാരിയുടെ ഓർമ്മ പുതുക്കലാണെങ്കിൽ; മറ്റൊന്ന്, ഇന്ത്യൻ ശാസ്ത്രസാങ്കേതിക രംഗം ആകാശത്തോളം ഉയരത്തിൽ സ്വന്തം പേരെഴുതിച്ചേർത്ത അഭിമാന നിമിഷമാണ്. ഇന്ന് നെൽസൺ മണ്ടേല ദിനവും, ഇന്ത്യയുടെ രോഹിണി-1 ഉപഗ്രഹം വിജയകരമായി വിക്ഷേപിച്ച ദിനവുമാണ്.
കറുപ്പും വെളുപ്പും മാറ്റിവെച്ച മണ്ടേല ചിന്തകൾ
27 വർഷത്തെ ജയിൽവാസത്തിന്റെ ഇരുണ്ട ഇടനാഴികളിലും മാഞ്ഞുപോകാത്ത പുഞ്ചിരിയോടെ, വർണ്ണവിവേചനത്തിനെതിരെ പോരാടിയ നായകനാണ് നെൽസൺ മണ്ടേല. അദ്ദേഹം ലോകത്തിന് പകർന്നുനൽകിയത് വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ സ്വാതന്ത്ര്യമല്ല, മറിച്ച് പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെയും സഹിഷ്ണുതയുടെയും പാഠങ്ങളാണ്. വെറുപ്പിന്റെ രാഷ്ട്രീയത്തിന് മുകളിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ പുതിയൊരു ദക്ഷിണാഫ്രിക്ക പടുത്തുയർത്താൻ അദ്ദേഹത്തിന് കഴിഞ്ഞു.
മണ്ടേലയുടെ വാക്കുകൾ ഇന്നും പ്രസക്തമാണ്:
”വിദ്യാഭ്യാസമാണ് ലോകത്തെ മാറ്റാൻ നിങ്ങൾക്ക് ഉപയോഗിക്കാവുന്ന ഏറ്റവും ശക്തമായ ആയുധം.”
ജാതിയുടെയും മതത്തിന്റെയും പേരിൽ മനുഷ്യൻ മനുഷ്യനെ അകറ്റിനിർത്താൻ ശ്രമിക്കുന്ന ആധുനിക സമൂഹത്തിൽ, മണ്ടേലയുടെ സന്ദേശങ്ങൾക്ക് ഏത് കാലത്തേക്കാളും പ്രസക്തിയുണ്ട്.
ഭാരതത്തിന്റെ ‘രോഹിണി’ കുതിപ്പ്
മണ്ടേല മാനവികതയുടെ പ്രകാശം പരത്തിയപ്പോൾ, ഇതേ ദിവസം തന്നെയാണ് ഭാരതീയ ശാസ്ത്രജ്ഞർ ബഹിരാകാശത്ത് ഇന്ത്യയുടെ വിജയക്കൊടി നാട്ടിയത്. 1980 ജൂലൈ 18-ന് ശ്രീഹരിക്കോട്ടയിലെ സതീഷ് ധവാൻ ബഹിരാകാശ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്ന് SLV-3 എന്ന സ്വദേശി വിക്ഷേപണ വാഹനം ഉപയോഗിച്ച് ഇന്ത്യ രോഹിണി-1 (RS-1) ഉപഗ്രഹം വിജയകരമായി ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിച്ചു.
സ്വന്തം മണ്ണിൽ നിന്ന്, സ്വന്തമായി നിർമ്മിച്ച റോക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ഒരു ഉപഗ്രഹം ഭ്രമണപഥത്തിൽ എത്തിക്കുന്ന ലോകത്തിലെ ആറാമത്തെ രാജ്യം എന്ന പദവിയിലേക്കാണ് അന്ന് ഇന്ത്യ നടന്നു കയറിയത്.
(ബ്രിട്ടൻ (UK) 1971-ൽ ‘ബ്ലാക്ക് ആരോ’ എന്ന സ്വന്തം റോക്കറ്റ് ഉപയോഗിച്ച് ‘പ്രോസ്പെറോ’ എന്ന ഉപഗ്രഹം വിക്ഷേപിച്ചിരുന്നു. എന്നാൽ ആ വിക്ഷേപണം നടത്തിയത് ബ്രിട്ടനിൽ നിന്നല്ല, മറിച്ച് ഓസ്ട്രേലിയയിലെ വൂമേര (Woomera) എന്ന വിക്ഷേപണ കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നായിരുന്നു.)
പ്രൊഫ. സതീഷ് ധവാന്റെ നേതൃത്വത്തിലും, വിക്ഷേപണ പ്രൊജക്റ്റ് ഡയറക്ടറായിരുന്ന ഡോ. എ.പി.ജെ. അബ്ദുൾ കലാമിന്റെ മേൽനോട്ടത്തിലും പിറന്ന ആ വിജയം, ഇന്നത്തെ മംഗൾയാന്റെയും ചന്ദ്രയാന്റെയും വമ്പൻ കുതിപ്പുകൾക്ക് അടിത്തറയിട്ട ചരിത്ര നിമിഷമായിരുന്നു.
നാളെയുടെ പ്രതീക്ഷകൾ
ഒരു വശത്ത് മനുഷ്യത്വത്തെ ഉയർത്തിപ്പിടിച്ച മഹാത്മാവിന്റെ ഓർമ്മ, മറുവശത്ത് വിജ്ഞാനത്തിന്റെയും കഠിനാധ്വാനത്തിന്റെയും പ്രതീകമായ ശാസ്ത്രനേട്ടം. ഈ രണ്ട് സംഭവങ്ങളും നമ്മോട് പറയുന്നത് ഒന്നേയുള്ളൂ: പ്രതിസന്ധികൾ എത്ര വലുതാണെങ്കിലും ദൃഢനിശ്ചയമുണ്ടെങ്കിൽ ഏതൊരു ലക്ഷ്യവും കൈവരിക്കാനാകും.
ഭേദചിന്തകളില്ലാത്ത ഒരു നല്ല നാളേക്കായി മണ്ടേലയുടെ ആദർശങ്ങൾ നെഞ്ചേറ്റാം; ഒപ്പം ശാസ്ത്രബോധമുള്ള, പുരോഗതിയിലേക്ക് കുതിക്കുന്ന ഒരു തലമുറയെ വാർത്തെടുക്കാൻ രോഹിണിയുടെ ചരിത്രത്തിൽ നിന്ന് ഊർജ്ജം ഉൾക്കൊള്ളാം.
