2019 ഓഗസ്റ്റ് 5-നാണ് ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയിലെ ആർട്ടിക്കിൾ 370, ആർട്ടിക്കിൾ 35A എന്നിവ റദ്ദാക്കിക്കൊണ്ട് ജമ്മു & കശ്മീരിന് നൽകിയിരുന്ന പ്രത്യേക പദവി കേന്ദ്ര സർക്കാർ എടുത്തുമാറ്റിയത്. കേന്ദ്ര ആഭ്യന്തരമന്ത്രി അമിത് ഷായാണ് ഇതുസംബന്ധിച്ച ചരിത്രപരമായ പ്രമേയം രാജ്യസഭയിൽ അവതരിപ്പിച്ചത്.
പശ്ചാത്തലവും ചരിത്ര പ്രാധാന്യവും
1947-ൽ ഇന്ത്യയിലേക്ക് ലയിക്കുന്ന ഘട്ടത്തിൽ, അന്നത്തെ രാജാവായിരുന്ന ഹരി സിംഗും ഇന്ത്യൻ സർക്കാരും തമ്മിലുണ്ടാക്കിയ കരാറിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ആർട്ടിക്കിൾ 370 കൊണ്ടുവന്നത്.
മുൻപത്തെ പ്രത്യേകതകൾ: വിദേശകാര്യം, പ്രതിരോധം, വാർത്താവിനിമയം എന്നീ മേഖലകൾ ഒഴികെ മറ്റെല്ലാ വിഷയങ്ങളിലും ജമ്മു & കശ്മീരിന് സ്വന്തമായി തീരുമാനമെടുക്കാമായിരുന്നു. സംസ്ഥാനത്തിന് സ്വന്തമായി ഭരണഘടനയും പ്രത്യേക പതാകയുമുണ്ടായിരുന്നു.
ആർട്ടിക്കിൾ 35A: ജമ്മു & കശ്മീരിലെ സ്ഥിരതാമസക്കാർ ആരെന്ന് നിർണ്ണയിക്കാനും, സംസ്ഥാനത്തിന് പുറത്തുള്ളവർ അവിടെ ഭൂമി വാങ്ങുന്നതും സർക്കാർ ജോലികൾ നേടുന്നതും തടയാനുമുള്ള അധികാരം സംസ്ഥാന നിയമസഭയ്ക്ക് നൽകിയിരുന്ന വകുപ്പാണിത്.
പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ
ആർട്ടിക്കിൾ 370 റദ്ദാക്കിയതോടെ ജമ്മു & കശ്മീരിൽ വലിയ ഭരണഘടനാപരമായ മാറ്റങ്ങളാണ് ഉണ്ടായത്:
പൂർണ്ണ ഭരണഘടനാ ലയനം: ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയും എല്ലാ കേന്ദ്ര നിയമങ്ങളും (ഉദാഹരണത്തിന്: വിവരാവകാശ നിയമം, വിദ്യാഭ്യാസ അവകാശ നിയമം) രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റു ഭാഗങ്ങളിലെന്നപോലെ കശ്മീരിലും പൂർണ്ണമായി പ്രാബല്യത്തിലായി.
സംസ്ഥാന പദവി പുനഃസംഘടന: ‘ജമ്മു & കശ്മീർ പുനഃസംഘടനാ ആക്ട് 2019’ പ്രകാരം സംസ്ഥാനത്തെ രണ്ട് കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശങ്ങളായി (Union Territories) വിഭജിച്ചു:
ജമ്മു & കശ്മീർ: നിയമസഭയോടു കൂടിയ കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം.
ലഡാക്ക്: നിയമസഭയില്ലാത്ത കേന്ദ്രഭരണ പ്രദേശം.
ഭൂമി വാങ്ങാനുള്ള അവകാശം: കശ്മീരിന് പുറത്തുള്ള മറ്റ് ഇന്ത്യൻ പൗരന്മാർക്കും അവിടെ ഭൂമിയും സ്വത്തുക്കളും വാങ്ങാനും വ്യവസായങ്ങൾ തുടങ്ങാനും സാധിക്കും.
ഏകീകൃത പതാകയും പൗരത്വവും: പ്രത്യേക പതാകയും ഇരട്ട പൗരത്വവും നിർത്തലാക്കി, ഇന്ത്യൻ ഭരണഘടനയും ത്രിവർണ്ണ പതാകയും മാത്രം ഔദ്യോഗികമായി.
സർക്കാറിന്റെ വാദങ്ങൾ
ഭീകരവാദവും വിഘടനവാദവും അവസാനിപ്പിക്കാൻ സഹായിക്കും.
രാജ്യത്തിന്റെ മറ്റ് ഭാഗങ്ങളുമായി സാമ്പത്തിക, സാമൂഹിക ലയനം സാധ്യമാകും.
മേഖലയിലേക്ക് വിദേശ-ദേശീയ നിക്ഷേപങ്ങൾ കൊണ്ടുവരാനും തൊഴിലവസരങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കാനും വഴിയൊരുക്കും.
സ്ത്രീകളുടെയും പാർശ്വവൽക്കരിക്കപ്പെട്ട വിഭാഗങ്ങളുടെയും അവകാശങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടും.
സുപ്രീം കോടതി വിധി (2023 ഡിസംബർ)
ആർട്ടിക്കിൾ 370 റദ്ദാക്കിയ കേന്ദ്ര സർക്കാർ നടപടിയുടെ ഭരണഘടനാ സാധുത ചോദ്യം ചെയ്തു സമർപ്പിച്ച ഹർജികളിൽ, 2023 ഡിസംബർ 11-ന് സുപ്രീം കോടതിയുടെ അഞ്ചംഗ ഭരണഘടനാ ബെഞ്ച് ഏകകണ്ഠമായി വിധി പ്രസ്താവിച്ചു. കേന്ദ്ര സർക്കാറിന്റെ നടപടി ഭരണഘടനാപരമായി ശരിയാണെന്ന് സുപ്രീം കോടതി ശരിവയ്ക്കുകയും, ആർട്ടിക്കിൾ 370 താത്കാലിക സംവിധാനം മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു.
